ЯАДГАА АЛДСАН ТАРХИНУУД БУЮУ ...

Сэтгэл зүйн шинжлэх ухааны практик хэрэгцээ улам бүр өсөн нэмэгдэж байгаа билээ. Түүний нэгэн илрэл нь бага насны хүүхдийн сэтгэц оношилгоо юм. Сэтгэц оношилгоо гэсэн үг нь нилээд өвөрмөц санагдаж сонсогддог тул тайлбарлахыг хичээе.

1. Хүүхдүүдийн сэтгэл зүйн тайван тогтвортой байдал,

2. Хүүхдийн авьяас чадвар, хэрэгцээ, сонирхол

3. Хүүхдийн үнэт зүйл, эрхэмлэл бахархал,

4. Хүүхдийн хүсэл тэмүүлэл,

5. Хүүхдийн бие хүний хөгжил, цаашдын чиг хандлага гэх мэт.

Эдгээрийг зөв оношилж илрүүлж чадвал хүмүүжил болон ёс суртахууны талаас нь засаж залруулаад явах бүрэн боломжтой юм. Бид хүүхдийг хийж байх, буруу зүйл, дадалд орж эхэлж байхад  нь харсан ч хараагүй юм шиг өнгөрдөг хэрнээ хийсэн, үйлдсэн буруудсан тохиолдолд хараан зүхэж, буруушаадаг нь харамсалтай.

Амиа егүүтгэж, өндөр дээрээс үсэрч, хэн нэгэнд гэм хортой зүйл хийснийх нь дараа, өөрийгөө хүүхэд үзэн яддаг болсных нь дараа яав даа гэж амаа барин халаглаж суудаг нь энэ нийгмийн нэгээхэн гашуун үнэн болжээ.

Нэгэн сэтгүүлч найзаасаа өчигдөрхөн чих халууцмаар мэдээлэл сонслоо. Чих ч яахав халууцаад өнгөрөх л эд. Харин сэтгэл хөндүүрлэж, дотор давчидав.

ЕБС-ийн нэгэн сургуулийн 6 дугаар ангийн сурагчид спорт зааландаа /зал/ архи ууж, хэсэг хэсгээрээ секс хийсэн байх юм. Бид дүү нараа, хүүхдээ, бага байна, балчир байна гээд л суугаад байдаг. Тэд маань харин аль хэдийнэ "хийдгээ хийж", "том хүн" болдгоо болсон байх. Харамсалтайяа энэ байдал, гашуудалтайяа.

Сэтгэлийн толь сэтгэл зүйн төв дээр 3-8 насны хүүхдүүд өдөр ирэх тусам сэтгэл зүйн оношилгоо, судалгаа, зөвлөгөөнд хамрагдаж байна.Тухайлбал:

1. Зан төлөвийн өөрчлөлттэй /хэт их ууртай, аймхай, дуугай, түгшүүртэй гэх мэт/

2. Буруу зуршил /PC-нд дон, гадуур тэнэх, цаас идэх, хумсаа мэрэх гэх мэт /

3. Харилцааны бэрхшээл /Хамт олон, гэр бүл, аав, ээжтэйгээ ойлголцдоггүй/ гэсэн нилээд хэдэн бүлэгт хувааж үзэж болох юм.

Эрүүл Монгол Хүн Мега төслийн хүрээнд хийгдсэн судалгаагаар манай залуучуудын /18-25 нас/ 80 гаруй хувь нь бэлгийн замаар дамжих халдвартай байна гэсэн дүгнэлт гарчээ.

Нэгэнт ийм байна гээд орхиж болохгүй асуудал. Нөгөө л 7 сарын сарын 1-ний жишээ бол бид хүнээр хүн хийгээгүйн тод гаргалгаа.

Нийгмийн байдал ороо бусгаа байгаагийн илрэл мөн л хүнээр хүн хийгээгүй, хүмүүжүүлээгүй, хүмүүжүүлж байгаа нөхдүүд өөрсдөө хүмүүжээгүй тод илрэл.

Нийгмийг жаахан ч гэсэн цэгцэнд нь оруулах зүйл бол хүүхдээ анхаарах, хүүхдүүдийн сэтгэл зүйг эрт оношилж тогтоож, хэрэгтэй арга хэмжээг нь гэр бүл, цэцэрлэг, сургууль, хүрээлэн байгаа хүмүүс авах цаг нэгэнт болжээ.

Мэргэжлийн сэтгэл судлаачдад сургуулийн өмнөх болон сургуулийн бага дунд ангийн хүүхдүүдээ хандуулаарай эрхэм нөхдөө.

BETTER IN TIME

Leona Lewis - Better In Time (lyrics)

Ene duu ih taalagdsan tul oruullaa.

ЗАЯАДАА

Áèäíèé õàéðòàé íàéç, àíä, õàìòðàí ç¿òãýã÷ ÷àìäàà òºðñºí ºäðèéí ìýíä õ¿ðãýå.

×èíèé òºðñºí ºäðººð îðäîã øèíýõýí öàñàí øèðõýã áèäýíä øèíý ñýòãýãäýë øèíý ìýäðýìæ áàéíãà ºãäºã ø¿¿. ×è áèäíèé ONLY ONE.

Õàíäàà, Æàðàà, ¯¿ðýý, Óóãàíàà äºð⺺ñ íü

×àìäàà á¿õ ñàéí ñàéõàí á¿õíèéã õ¿ñüå.

 

20000 ДАХЬ ХУУДАС НЭЭГДЭЛТ

Миний блогоор орж, гарч, баяр хөөр, хайр, мөрөөдөл, уур бухимдал, узэн ядалт, узэл бодол, сэтгэл мэдрэмжээ хуваалцадаг эерэг болон сөрөг цэнэгүүдэд баярлалаа.

Хоёр туйл байдаг учраас амüдрал маш утга учиртай, өнөөдөр хамгийн сүүлчийн өдөр сэтгэж ургэлж дайчин хүчтэй байгаарай...

Та нартаа амжилт хүсье, өөртөө ч бас

Zurgiin ehiig biirbeh.com-s

ТЭНГЭР ШИГ БАЙ

Хамаг бүгдээр чамайг

Харааж нулимж байвч, тэнгэр шиг бай!

Хамгийн сайн хүмүүс гэж

Хашгирч ерөөж байвч, тэнгэр шиг бай!

 

Тэвчээр барагдаж, нөхөд чинь орхивч

Тэнгэр шиг бай, мөнхөд амгалан...

Тэргэнд суулгаж, алтан титэм өмсгөвч

Тэнгэр шиг бай, юу ч болоогүй юм шиг...

 

Хамгийн хайртай хүн чинь хаяж одсон ч

Хан тэнгэр нурчхаагүй цагт, бүү зов!

Гүтгэж, доромжилж бахаа ганц хангавч

Гүн тэнгэр хэмхрээгүй цагт, бүү ай!

 

Өвчин зовлонд нэрвэгдэж, тартагтаа тулавч

Өнө мөнхийн тэнгэр шиг бай, чи ялна

Өрөөл бусдад тоогдохоо байж, мартагдавч

Өндөр тэнгэр дээр чинь цэлийж буйг бүү март!

 

Яг л амьдрал чинь дуусаж, явах замгүй болсон ч

Яадгаан алдалгүй хүлээ, тэнгэр шиг бай!

Яруухан санаа мехөсдөж, хулгай зэлгийд өртсөн ч

Ядмагхан амьтдыг бүү тоо, тэнгэр шиг бай

 

Олз омог чамд үүдээ хаасан ч тэнгэр шиг бай

Олон түмэн нүүрээ буруулсан ч тэнгэр шиг бай

Одод гялалзаж, наран саран ээлжлэх цагт

Орчлон дээр аавын хүү шантрах ёсгүй!...

 

Уур омог урин мунхгийг мартаж, тэнгэр шиг бай

Уйтан хорвоогоос илүү гарч, жигүүрээ дэлгэ...

Цөхрөл чамайг багалзуурдаж, цөлийн чоно шиг болгосон ч

Цөс ихтэй хүний үр гэдгээн бүү мартаарай!...

 

Цорын ганц хүү минь, бас охид минь, хүүхдүүд минь

Цохолж ирэх үйлийн үрээс бүү зугт, бүү ай!...

Хувь заяатай ямагт эвлэрч, тэвчээртэй бай...

Хуучин цагийн мэргэд хүлээж сурсан юм шүү!...

 

Орох оронгүй болсон цагтаа орчлонг бүхэлд нь олно, чи!

Онцлох нөхөргүй болсон цагтаа, хүнийг бас ойлгоно чи !

Аз жаргал ирнэ гэвч, удалгүй алга болдог юм

Аюул зовлон тохионо гэвч, төдөлгүй арилдаг юм ...

 

Жамаараа ертөнцөд юм бүхэн өдөр, шөнө шиг ээлжилнэ

Жаргал зовлонгийн алинд ч, мөнх тэнгэр шиг бай !...

Атаатан түмэндээ мууг үйлдэвч, хариуд нь сайныг бүтээ .

Ариун сэтгэлийн нугад буяны цэцэгс дэлгэрдэг юм ...

 

Ямагт чиний зөв байх албагүй, сайтар тунгаа

Ярьж хэлэх , хөдлөх бүхнээ өерөө хяна, сэтгэ

Хүсэл бүхэн биелэх албагүй, чандалж хорь

Хүрэхийн эцэсгүй тэнгэр шиг бай, үнэнийг тэмтэр!...

 

Юм бүхэнд өөрийн цаг буй, сөрөөд нэмэргүй

Юлд атгасан хүн тулаанд хэрэгтэй, хуриманд нэмэргүй

Нохой болохоос нь өмнө гөлгийг хазаж хэмлэдэг юм...

Ноён болохоос нь өмне хөвгүүнийг басаж доромжилдог юм

 

Самуун дэгдээгчид үйлээн тайван хийг

Сандарч тэвдэх хэрэггүй тэнгэр шиг бай !

Салхи цагаан болохоор бүхнийг хийсгэдэг юм

Саваагүй амьтдын зиндаанд бүү уна !...

 

Эрх мэдэлтэй хүн хилэнц нүглээс зайлахгүй

Эд баялагтай хүн хүсэл шуналаас хагацахгүй

Ертөнцийн бүх юм хэмжээтэйг бүү март

Ер цагаа болохоор хумхийн тоос шиг сарнина

 

Энгийн хүн ардад ээлтэй бай, хайртай бай

Элдэв бусармаг явдалд бүү орооцолд!...

Үнэтэй цайтай бүхнээ бусдад өгч сур, бүү харамс

Үүрд оршихгүйн учир тус болох үйл бүтээ!...

 

Гаднаан ямагт бусдаас доорд бай, даруу бай

Гайхуулах хэрэггүй, дотроон тэнгэр мэт агуу бай!

Үг яриа хэрэггүй газарт харцаараа өгүүлж сур,

Үнэн худлыг ялгах аргагүй цагт бурхандаа залбир!

 

Өнөөдөр чамайг маргааш бусдыг хуурах хүмүүст

Өөр шигээ бүү итгэ, мөрийг хөөж чигийг барь!...

Хүү минь, хамгийн эцэст хэлэхэд нохой явдлыг дээдэл

Хүлцэн тэвчихээс илүү гавьяаг би мэдэхгүй!...

О. Дашбалбар

СЭЛ

Живэх бус сэл

Бид олон зүйлд сэлдэг. Усанд, амьдралд, ажилдаа, цаг хугацаанд, өөрийнхөө дотор, хүмүүсийн дунд гээд тоочоод байвал олон. Өглөө голын дулаан усанд орж, орой нар жаргатал сэлдэг. Гэхдээ голын аль эрэг дээр очихоо мэдэхгүй зүгээр л сэлдэг. Сүүлдээ хаана, юунд, яах гэж сэлээд байгаагаа өөрөө ч ойлгохоо больдог. Ингээд сэлэх бус голын урсгалаар хөвөж эхэлдэг. Амьдрал гэгч том урсгал үүнтэй нэгэн адил. Уснаас мөн живэхээс айгаад байвал хэн ч сэлж сурахгүй. Харин ч өөртөө бус усанд захирагдана. Өөртөө итгэх итгэл байхгүй болж, өөрийнхөө нөөц бололцоо, авьяас чадвараа бусдын гараар өөрөө өөрөө мөхөөнө. Ингээд голоор хөвж байгаа хэн нэгэн хүний залж яваа сал дээр суугаад түүнийг хаа хүрнэ тэр хүртэл нь явдаг. Бэлэнчлэх сэтгэлгээ үүнээс үүдэлтэй. Завьчныхаа хүрэх гэж яваа нь суугчид тийм хамаатай байдаггүй. Ямар ч байсан нэг хуурай газар дээр очино доо гэж төөрөлдөнө. Сэл, бүр хүчтэй сэл Ус маш олон ааштай. Аадар бууж үер болно, аянга цахиад эргүүлэг ч болно. Нар гарахад урсгал ихсэж эс бөгөөс багасна. Салхи шуурахад давалгайлна. Эргээсээ ч хальж мэднэ. Усанд нэгэнт орсон л бол сэлэх эсвэл живэх гэсэн сонголт байдаг. Сэлж чадсан нь ялагч, живсэн нь ялагдагч болдог. Ялагчийн бие нь чангарч, хүч тэнхээ нэмэгдэж, сэтгэлийн хаттай болж усаар дамжуулж өөрийгөө танин мэддэг. Өөрөөр хэлбэл, амьдралдаа амжилттай байгаа хүмүүс өөрийгөө бусдаар дамжуулж биш өөрөө өөрийнхөө нөөц, авьяас чадвараар байнга мэдэрч мэддэг.

 

 

Бусдын завинд суухаас болгоомжил

Өөрийнхөө бус хүний завинд суугаад явахад өөрт амар хялбар мэт бас үүрэх хариуцлага багасах шиг болдог. Гэтэл эхний саад тохиолдоход л завины эзэн таны өмнөөс хариуцлага хүлээхгүй гэдгээ ойлгуулна. Энэ үед өөрөө бүхнийг шийдэх минь яав даа гэж үерлэсэн голын тэг дунд нь буцах замгүй халаглахгүйн тулд өөрөө завь бүтээж, түүнийхээ эзэн нь бай. Өөрт байгаа сонголтуудаа нэгтгээд зөв гэж үзсэн тэр бүхнээ туршаад үз, харамсахгүйгээр.

ӨӨРИЙНХӨӨ ХОББИГ МЭРГЭЖЛЭЭ, МЭРГЭЖЛЭЭ ХОББИ БОЛГООРОЙ

Хүнийг насан туршид нь салахгүй дагалдаж явдаг зүйлүүдийн нэг яах аргагүй хүний сонгосон, эзэмшсэн мэргэжил. Мэргэжил нь хүний идэх талхаа олоход тусалдаг, өргөн хүрээгээр аваад үзвэл нийгмийн амьдралд, хүмүүсийн тусын тулд байхад зориулагдсан зүйл юм. Хүний хийж чадах зүйл дээр суурилсан чадварын цогц бол мэргэжил. Мэргэжилдээ дур сонирхолтой, авьяас чадвартай хүмүүс хамгийн их амжилт, бүтээл туурвил гаргадаг. Үүнийг практик харуулж чадсан. Тэр хэрээрээ нийгмийн амьдралд ч хамгийн үр бүтээлтэй хүчирхэг бие хүн байж чаддаг.
Сонирхолгүй, хүсээгүй ажил, мэргэжилдээ хүн өөрөө хичнээн зүтгээд ч өндөр амжилт олох нь бага байдаг. Мэргэжил сонгох гэдэг шууд шийдчих амар хялбар ажил бишээ. Өөрийнхөө сэтгэл зүй, бие физиологи, оюун ухаан, сэтгэн бодох чадвар гээд олон зүйлээ нарийн тооцоолж байж шийдэх амьдралын чухал сонголт юм. Үүнийг мэргэжилд тэнцэх чанарын судалгаагаар тодорхойлдог.
Энэ нь тухайн мэргэжлийг эзэмших гэж буй хүн энэ мэргэжлээрээ цаашид өсөж хөгжих, өөрийгөө хөгжүүлж чадах эсэхэд гол анхаарлаа хандуулдаг. Мэргэжил хувь хүний хөгжилд давамгайлах байр суурь эзлэх бие хүн болох үйл явцад эергээр нөлөөлж байж гэмээнэ хүн өөрийнхөө мэргэжилд дуртай, сэтгэл хангалуун байж чадварлаг боловсон хүчин болдог. Мэргэжилд хандах хандлага хүүхэд насанд 3-4 удаа өөрчлөгдөж, солигдож болдог.
Тийм учраас зарим үед юу хүсээд байгаадаа өөрөө эргэлзэх үе олон байдаг үүнд дараах хүрээлэл, хүчин зүйлс нэлээд нөлөөлдөг. Мэргэжил сонгоход хүн 4 замын бэлчир дээр ирж зогсдог. Хувийн сэтгэл зүйн хүчин зүйл /өөрийн сонирхол хүсэл, эрмэлзлэл/
1. Найз нөхөд, хамт олны нөлөөлөл, даган дууриалт
2. Гэр бүл, ээж аавын хүсэлт, шаардлага
3. Нийгмийн хэрэгцээ гэсэн сонголтуудтай нүүр тулгардаг. Олон мэргэжил олон сонголтууд дундаас өөртөө хэрэгтэй өөрийнхөө чадна гэж бодсон зүйлд хүчээ сорьсон нь дээр. Энэ нь идээдүйн амьдралын баталгаа болж өгдөг.
Мэргэжил сонгохдоо өөрийнхөө сэтгэл зүйн дараах байдлуудыг анхаарвал зохино.
· Аливаа зүйлийг тооцоолох чадвар
· Авьяас чадвар · Шийдвэр гаргалт
· Сэтгэлийн хөдөлгөөн, мэдрэмж
· Темперамент /зан араншин/
· Хувь хүний хөгжлийн онцлог
· Хэрэгцээ · Хүсэл сонирхол, хобби
· Сэдэл
· Чиг хандлага
· Зан төлөв
· Зоригийн үйлдэл Танин мэдэхүйн үйл явц, үүнд дараах зүйлс ордог. * Сэрэл * Хүртэхүй /мэдэрхүй/ * Анхаарал * Ой тогтоолт * Зохион бодохуй * Төсөөлөл * Сэтгэхүй * Хэл яриа ордог. Эдгээр нь сонгох, эзэмших гэж байгаа мэргэжлүүдэд өндөр нөлөө үзүүлдэг, ач холбогдолтой. Ер нь эзэмших гэж байгаа уг мэргэжлийнхээ чадварууд дээрээ тулгуурлан мэргэжлээ сонгож, өөрийнхөө авьяас чадвар нөөц бололцоогоо илрүүлэн гаргасан цагт тухайн салбартаа тэргүүлэгч нь байж чадна.
Мэргэжлийг хөдөлмөрийн онцлогоор нь үндсэн 5 бүлэг болгон авч үздэг
1. Хүн-Хүн. Энэ тогтолцоонд хүн-хүнтэйгээ, нийгмийн бүлэг, хамт олонтой өдөр тутамдаа харилцдаг салбарынхан ордог. Мэргэжлийн гол обьект нь хүн, хүмүүсийн харилцаа Сэтгэл судлаач, эмч, багш, нийгмийн ажилтан, сэтгүүлч, хуульч, менежер, гоо сайханч, үсчин, олон нийттэй харилцах ажилтан, хүний нөөцийн ажилтан, сурталчилгааны мэргэжилтэн зэрэг ордог.
2. Хүн-Байгаль. Өдөр тутмын амьдрал нь байгальтай харилцах харилцаагаар илэрдэг. Тухайлбал ургамал судлаач, амьтан судлаач, агрономич, малын эмч, ой судлаач, байгаль хамгаалагч, байгалийн шинжээч-эрдэмтэн, экологич гээд сүүлийн үед нилээд хүчээ аваад буй мэргэжлийн салбарууд ордог.
3. Хүн-Техник. Хөдөлмөрийн гол хэрэгсэл нь техник, тоног төхөөрөмж байдаг. Энэ мэргэжлийн салбарт төрөл бүрийн инженерүүд, цахилгаанчин, инженер-механик эмнэлгийн техникч, нисгэгч, техникч зэрэг орно.
4. Хүн-Тэмдэгтийн тогтолцоо. Энэ мэргэжлийн салбарт гол обьект нь дохио, тэмдэгийн хэл, код, тоо, томъёо ордог. Хүнээс хурд, шийдвэр гаргалт шаардсан мэргэжлийн салбар юм. Үүнд: нягтлан бодогч, химич, математикч, эдийн засагч, физикчид ордог.
5. Хүн-Уран сайхны дүр. Урлаг, уран сайхан, кино, энтертайменттай холбоотой бүхий л мэргэжлүүд ордог. Бүжигчин, дуучин, зураач, зохиолч, шоу менежер, дизайнер, хөгжимчин. Хүний мэргэжилдээ хандах хандлага тогтсон хандлага /стеоротип/ их хэмжээгээр нөлөөлдөг. Тухайлбал: мэргэжлүүдийн гадаад үзэмж, имидж мэргэжил сонгох гэж байгаа хүүхдүүд ихэд анхаардаг. Энэ имидж нь тухайн мэргэжлийн ур чадвараас өөрөөр хүртэгддэг.
Тиймээс тухайн мэргэжлийн ур чадварыг эхлээд анхаарах хэрэгтэй. Тухайлбал: сэтгүүлч мэргэжил эзэмших гэж буй хүүхдүүд зөвхөн хүнээс ярилцлага авдаг төдийгөөр, эмчийг гоё, цэвэрхэн хувцасладаг, сайхан эмэгтэй гэж боддог бол, менежерийг дандаа завгүй байдаг, яаруу хүнээр төсөөлдөг. Энэ бол бидэнд суучихсан байдаг тогтсон хандлага юм. Өөрийнхөө хоббиг мэргэжлээ, хоббигоо мэргэжлээ болгоорой,

Мэргэжлийн чиг баримжаагаа тодорхойлохûг хусвэл манайд хандаарай.

НАС НАСНЫ СЭТГЭЛ ЗҮЙН ОНЦЛОГ /ХОШИН/

20-30  SEX SEX SEX SEX

30-35  SEX SEX MONEY SEX

35-45  MONEY MONEY SEX

45-50  MONEY MONEY MONYE

50-55  MONEY TOILET MONEY

55-65  MONEY TOILET TOILET

65-100 TOILET TOILET TOILET

(Нийт: 115)